|
Αγαπητοί φίλοι και αναγνώστες![1]
Μία ακόμη χρονιά που πύρινες φλόγες κατατρώνε τα δάση της Καλιφόρνια. Οι ρώσοι επιστήμονες στον Βόρειο Πόλο αναγκάστηκαν να φύγουν εσπευσμένα όταν διαπίστωσαν ότι ο καταυλισμός τους «έλιωνε» κάτω από τα πόδια τους. Οι ψαράδες της Αφρικής στα ντοκιμαντέρ του Σκάι αδυνατούν να βρουν ψάρια, καθώς η διάβρωση των εδαφών και οι πλημμύρες γεμίζουν με χώμα τον υδροφόρο ορίζοντα. Το νερό του Ασωπού είναι πλέον χημικό. Αυτές και άλλες εικόνες, που δημιουργούν με τη σαδιστική τους επιμονή μία περίεργη εξάρτηση. Και η εξάρτηση είναι πάθος. Πάθος βασανιστικό και εξιλαστήριο, φτάνει μόνο να το φιλοσοφήσει κανείς.
Το νέο μας τεύχος, με θεματική ενότητα τα οικολογικά ζητήματα, θέλει να προσφέρει κάτι στην θεραπεία του πάθους του 21ου αιώνα. Ξεκινάμε με το άρθρο της Μάρας Τσούμαρη για τις Πράσινες Πόλεις. Πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα ανάλυση- σίγουρα πρωτότυπη για τα ελληνικά δεδομένα-, η οποία προτείνει λύσεις. Πρόσφατα διαβάσαμε άλλωστε για τη νέα αρχιτεκτονική πρόταση των πλωτών νησιών σαν απάντηση στην αύξηση της στάθμης των υδάτων. Η ανάγκη τέχνες κατεργάζεται.
Το άρθρο (στα αγγλικά) του Θεοχάρη Τζιοβάρα για την ενεργειακή λύση που μπορεί να προσφέρει η γεωγραφία του ελληνικού χώρου μέσω του αιολικού δυναμικού του θέτει για μία ακόμη φορά μπροστά στα μάτια όλων μας τις λύσεις που μπορούν να υπάρξουν αν κάποιος αναλύσει σοβαρά τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Αλλιώς, ας αρκεστούμε όλοι στις «μυθολογίες» των πετρελαϊκών κοιτασμάτων σε Αιγαίο και Ιόνιο.
Απέναντι στις καθηλωτικές και τελικά οπισθοδρομικές διαφυγές του μέσου πολίτη στο χωριό και την εξιδανικευμένη επαρχία, υπάρχει και ένα άλλο μοντέλο εναλλακτικής διαχείρισης των τοπικών προβλημάτων. Πρόκειται για τα πράσινα δίκτυα των πόλεων του Αντώνη Καρβούνη και ό,τι αυτά σημαίνουν για την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στην οικολογική καλυτέρευση των συνθηκών της ζωής τους. Στους τόπους όπου ζουν και εργάζονται, στην ομιχλώδη καθημερινότητά τους.
Οι πόλεις και πάλι στο άρθρο του Μανώλη Βαρδή για τις Μεταμητροπόλεις. Οι πόλεις του σήμερα και του αύριο που θα στεγάζουν τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της γης, είναι τελικά αυτές με τα καλά και τα κακά τους. Πρέπει να συνηθίσουμε στο αστικό πρόσωπο του Ιανού. Και αυτό σημαίνει να εγκαταλείψουμε τις ψευδαισθήσεις μας, τις οποίες τρέφει η ακόμα αργή και καθυστερημένη επίδραση των παγκόσμιων αλλαγών της αστικής δυναμικής στην «επαρχία» μας.
Ο Δ.Μπεκριδάκης γράφει ανάμεσα στα άλλα: «…Ως ιδιαίτερο, ιστορικά προσδιορισμένο, φαινόμενο η σύγχρονη οικολογική αφύπνιση χαρακτηρίζεται από το στοιχείο της υποχρεωτικότητας και του επιβεβλημένου, αφού είναι η ανάγκη και όχι η αρετή που την έφερε στο προσκήνιο κατά τις τελευταίες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα. Ο σύγχρονος άνθρωπος στρέφεται προς την οικολογία και επιλέγει να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις και τις αρχές της όχι επειδή αναγνωρίζει ότι αυτές έχουν κάποια αυτόνομη αξία, αλλά μονάχα επειδή είναι δυνατόν να τον ωφελήσουν, να χρησιμεύσουν για την επιβίωσή του. Η οικολογική ηθική, επομένως, είναι ηθική της ανάγκης και της ωφέλειας.»
Το λιώσιμο των πάγων και η γεωπολιτική του αρκτικού κύκλου του Μανώλη Βαρδή παρουσιάζει με ενάργεια το πώς ακόμα και σε συνθήκες δεινής οικολογικής κρίσης η διπλωματία και τα γεωπολιτικά συμφέροντα συνεχίζουν το δικό τους παιχνίδι. Η ειρωνεία της μοίρας του ανθρώπου. Τα κεφάλαια πλέον θα επενδύονται στην αποίκιση του Άρη και όχι στη βελτίωση του περιβάλλοντος της γης. Όλοι θέλουν να αποφύγουν το θάνατο, ακόμα και δια της ισχύος.
Η βιοποικιλότητα του Γιώργου Γερακάκη είναι η εικόνα της ζωής σ’ αντίθεση μα τα παιχνίδια του θανάτου. Είναι η καταγραφή των προβληματισμών σχετικά με τις δυνατότητες προσαρμογής των ειδών στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται και τα απειλούν. Σημαντικό άρθρο με πολλές προεκτάσεις.
Τέλος ο Π.Ανδρεσάκης παρουσιάζει το βιβλίο του JaredDiamond Όπλα, Μικρόβια και Ατσάλι. Σημειώνει στο επίλογο: «Υιοθετώντας (ο συγγραφέας) μια διεπιστημονική προσέγγιση των ανθρώπινων κοινωνιών, αποσκοπεί στην αποκάλυψη εκείνων των βραδέως μεταβαλλόμενων δομικών παραγόντων (φυσικών αλλά και πολιτισμικών) που καθορίζουν την εξέλιξή τους σε μεγάλη κλίμακα και στη μακρά διάρκεια. Κατορθώνει έτσι να παρουσιάσει μια συναρπαστική σύνθεση που καταδεικνύει την αποτυχία των αποσπασματικών ερμηνειών αλλά και προωθεί μια ολιστική αντίληψη των ιστορικών φαινομένων και προβλημάτων, ιδιαίτερα χρήσιμη σε μια εποχή παγκόσμιων πλέον προκλήσεων».
Καλή ανάγνωση!
[1] Στο εξώφυλλο :“The Port at Argenteuil”, Claude Monet 1872, oil on canvas 60 x 80.5 cm, Musée d Orsay, Paris France (από το δικτυακό τόπο http://www.interagir.com/?entryID=54 – όπως υπήρχε στις 20-7-2008)
Για να διαβάσετε ολόκληρο το τεύχος πατήστε εδώ!
|
