του Γιάννη Καλαϊτζή από την Ελευθεροτυπία
Πώς συνδέεται το μεταναστευτικό με την ιδιωτικοποίηση του δημόσιου χώρου (κάποιες σκέψεις στη βάση του έργου της Χάννα Άρεντ, Η Ανθρώπινη Κατάσταση, εκδ. Γνώση, 1986/1958)
του Μανώλη Βαρδή www.democracycrisis.com
Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν δούλους όχι γιατί θεωρούσαν ότι αυτοί δεν ήταν ανθρώπινα όντα, όσο διότι διέκριναν θεμελιακά την ιδιωτική σφαίρα (το νοικοκυριό), πεδίο των ασχολιών για την επιβίωση, του μόχθου της φύσης, από τη δημόσια σφαίρα των πολιτών, δηλαδή το πεδίο παραγωγής σταθερών και αθάνατων αξιών, όπως η πόλις, η δημοκρατία, η τέχνη. Και επειδή κάποιοι έπρεπε να δεσμευτούν στην πρώτη σφαίρα, για να λειτουργήσει η δεύτερη, αυτοί οι κάποιοι ήταν οι δούλοι, δηλαδή οι μη πολίτες (όχι οι μη άνθρωποι).
Στη νεωτερική μας περίοδο- με πρωτεργάτες τους Locke, Smithκαι Marx, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας-, παρατηρείται η προϊούσα χειραφέτηση της σφαίρας του μόχθου, η ταύτιση της δουλειάς με την εργασία και ανοίγει ο δρόμος για την είσοδο των «μοχθούντων» στη δημόσια σφαίρα.
Τι συμβαίνει όμως; Ο μόχθος με την οδύνη και την ανακούφιση που τον συνοδεύουν, βιώνεται καθαρά ιδιωτικά. Όσο και να ανήκει κανείς σε συλλογικές εργατικές ενώσεις, όσο και να εργάζεται/δουλεύει πνευματικά και όχι χειρωνακτικά, η αίσθηση του βιοπορισμού του είναι καθαρά ιδιωτική αίσθηση, αφού έχει μάθει να είναι ο ιδιοκτήτης του σώματός του και της παραγωγικής του εργασίας.
Η σφαίρα του μόχθου αναγκαστικά λοιπόν ιδιωτικοποιεί τη δημόσια σφαίρα: ό,τι έχει σημασία είναι οι ανάγκες μου και ο τρόπος ικανοποίησης αυτών. Η καταναλωτική υστερία είναι εύγλωττη συνέπεια αυτής της διαταραχής, αφού μόνο ο μόχθος παράγει προϊόντα βραχύβια, διαρκώς φθειρόμενα και ανακυκλούμενα.
Οι μετανάστες, ως μετα-μοντέρνοι «δούλοι», ικανοποιούν από τη μία την ανάγκη του νέου ανθρώπου να ξεφύγει (και πάλι) από τον κύκλο της βιοτικής μέριμνας, από την άλλη όμως, επειδή η όλη του ιδεολογία και ψυχολογία επικεντρώνεται στην εξύψωση του μόχθου, δεν μπορεί να στερήσει από αυτούς τους πραγματικά «μοχθούντες» την είσοδο τους στη δημόσια σφαίρα (αλλιώς θα γίνει αρχαίος Έλληνας). Τα δικαιώματα στους μετανάστες είναι σύστοιχα, κατά συνέπεια, του μόχθου τους και φανερώνουν ακόμη περισσότερο την ιδωτικοποίηση του δημόσιου χώρου.
Για να μας χωρέσει όλους αυτός ο δημόσιος χώρος, πρέπει να είναι ουδέτερος, εύπλαστος και αρκούντως χρηστικός- καταναλωτικός. Όπως τα προϊόντα που παράγουν αυτοί. Και φυσικά αξίες όπως η δικαιοσύνη, η ισότητα, ή, η πολύ χριστιανική, αγάπη (διόλου τυχαίο που οι διάφορες Εκκλησίες πρωτοστατούν στη χορήγηση δικαιωμάτων στους μετανάστες), είναι αξίες όσο πρέπει εύχρηστες και καταναλωτικές.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Άρεντ, και στην ύστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία «ο μόχθος έγινε απασχόληση των ελεύθερων τάξεων.. μόνο για να μεταφέρει σ’ αυτές τις υποχρεώσεις των υπόδουλων τάξεων».
Πώς ροκανίζει το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ η σύνδεσή του με αποδείξεις αξίας ίσης με το 30% του εισοδήματος, Κύριο Θέμα, Τα Νέα, 11/02/2010
«Κάθε ύφεση δεν μπορεί παρά να πιάσει πάτο...», Ο Τζόζεφ Στίγκλιτζ στην Λένα Παγώνη, Ελευθεροτυπία 10/02/2010
Σου λείπουν αποδείξεις; Πρόστιμο! του Κώστα Σιωμόπουλου, Το Βήμα 11/02/2010
Η Καλιφόρνια και ο Γολγοθάς, του Τάσου Μαντικίδη, Το Βήμα 11/02/2010
«Poor Greece»..., του Παντελή Μπουκάλα, Η Καθημερινή 11/02/2010
Η λανθάνουσα αλληλεγγύη και ο Κον Μπεντίτ, της Ρίτσας Μασούρα, Η Καθημερινή 11/02/2010
Ανάλυση: Η καταιγίδα των μέτρων, η ευρωπαϊκή αφύπνιση και το σχέδιο διάσωσης, του Κώστα Kαλλίτση, Η Καθημερινή 11/02/2010
Πηγές της αντιφιλελεύθερης κριτικής, του Γιώργου Σιβρίδη, e-rooster.gr 02/02/2010
Notes From TED: Can Simplicity and Innovation Overcome Complexity and Cynicism?, by Arianna Huffington, Huffingtonpost.com, 10/02/2010
Some of the world's most baffling social problems, says Peter Eigen, can be traced to systematic, pervasive government corruption, hand-in-glove with global companies. At TEDxBerlin, Eigen describes the thrilling counter-attack led by his organization Transparency International, from www.ted.com, November 2009
No more euro deja vu, by Stephanie Flanders, BBC, 10/02/2010
There is no conspiracy to kill the euro, by Charlemagne, The Economist 06/02/2010
Europe Closing In on Plan to Avert Greek Debt Crisis, by Stephen Castle and Nicholas Kulish, The New York Times, 10/02/2010
Anatomy of a Euromess, by Paul Krugman, The New York Times, 09/02/2010
Franco-German bailout of Athens expected to avert euro collapse, by Ian Traynor, The Guardian 10/02/2010
Germany, France Demand Greek Budget Cuts in Talks Over EU Aid, by Tony Czuczka and Mark Deen, Bloomberg, 10/02/2010
La crise grecque pousse les Européens à agir, par Julien Toyer et Emmanuel Jarry, Le Monde 11/02/2010
Regierungschefs versprechen Griechenland Hilfe, Spiegel online, 10/02/2010
Μαθήματα ετυμολογίας....με πολλές σημασίες!
Ωστε societas δεν είναι μία αθώα και κοινωνικά ορθή έννοια; Βλέπε societas regni και societas sceleris, The Portable Hanna Arendt, edited by Peter Baehr, Penguin Classics, p. 218.
Δηλαδή η εργασία (labor) σχετίζεται με τούς δούλους, και σε ποιό επίπεδο, βλέπε Oliva Blanchette: Praxis and Labor in Hegel, Studies in East European Thought, Springer Netherlands.
Κατά συνέπεια και η γερμανική περί εργασίας λέξη Arbeit σχετίζεται με τον arm= φτωχός, και οι δύο προέρχονται από την αρχαιο- γερμανική ρίζα arbma=μόνος και εγκατελελειμμένος, παρατημένος, βλέπε και labor-laborare= λυγίζω κάτω από ένα φορτίο, Falk/Torp: Wortschatz der germanischen Spracheinheit, Vandenhoeck und Ruprecht, s. 19.
Γιατί και σε τί διαφέρει ο "νόμος" (φραγμός/fence) από το λατινικό διαδραστικό και "μαλακό" lex; Βλέπε New Advent, Catholic Encyclopedia, "Lex".
Η αγγλική town και η γερμανική Zaun αφορούν πρωταρχικά σε "κλειστά, περιφραγμένα μέρη", σε δεσμούς; Βλέπε Encyclopedia of Indo- European Culture, edited by J.P.Mallory and D.Q. Adams, Fitzroy Dearborn Publishers, 1997, p. 199.
Σε πόση υπόληψη είχαν οι παλιές κοινωνίες τους "μεροκαματιάριδες", το "προλεταριάτο" τους; Βλέπε λήμμα Tagelöhner, σε Wikipedia.
Και ο "καπιταλισμός" από το λατινικό caput, που ανάμεσα στα άλλα σήμαινε και το αρχικό χρέος πριν την προσαύξηση των τόκων (ρωμαϊκό δίκαιο); Βλέπε λήμμα Caput στο Encyclopedic Dictionary of Roman Law, by Adolf Berger, The Lawbook Exchange LTD, 2004, p. 381.
